Basiliek St. Servaas Maastricht
De plattegrond van de Basisliek St. Servaas vindt u hier: Plattegrond
Drie-en-eenhalve eeuw voordat de eigenlijke kerstening van noordelijk
Europa begon predikte Servatius, volgens middeleeuwse opvattingen uit
Armenië afkomstig, in de Maasstreek het Christendom. Hij was de eerste
bisschop van Maastricht. Hij zou de opvolger zijn geweest van Valentinus,
bisschop der Tongeren. Onder de bedreiging van de invallen van Germaanse
stammen verliet hij Tongeren en vertrok naar Maastricht, waar hij spoedig
na zijn aankomst in 384 zou overleden zijn. Hij werd begraven langs
de openbare weg in de nabijheid van de brug, zoals Gregorius van Tours
(534-594) vermeldt in zijn "Geschiedenis der Franken".

St. Servaas basiliek te Maastricht
Daar
aan het Vrijthof bouwden de Maastrichtenaren boven zijn graf een kleine
houten gedachteniskapel, waarvan de fundamenten bij de laatste restauratie
zijn teruggevonden. Deze eenvoudige houten kapel is rond 550 vervangen
door een grote stenen kerk (Magnum Templum) onder de leiding van de
bisschoppen Monulfus en Gondulfus. Rond 750 werd er een nieuwe kerk
gebouwd. Mannen zoals Karel Martel, die in 721 de Moren versloeg in
de buurt van Narbonne op de feestdag van St. Servaas en later Karel
de Grote (768-814) werden daarom de grote beschermheren van deze kerk.
Waarschijnlijk is deze kerk in 881 door de Noormanen verwoest. Rond
het jaar 1000 bouwde proost Gelduifus de kerk weer op als een echte
pelgrimskerk met omgangen rond het graf. Keizer Hendrik III kwam zelf
in 1039 naar Maastricht om in tegenwoordigheid van twaalf bisschopen
de nieuwe kerk in te wijden. Lang heeft deze kerk niet mogen bestaan.
Zijn opvolger proost Humbertus, ook Hugo genaamd, liet waarschijnlijk
om politieke redenen een nieuwe kerk bouwen, die meer het karakter had
van een Romeinse basilica. Kort daarna werd een begin gemaakt met de
bouw van de machtige westbouw die in 1180 gedeeltelijk voltooid was.
Ook in het oosten kreeg de kerk een nieuw aanzien: een halfronde absis
met twee zijtorens. De bouwbedrijvigheid was hiermee nog niet bevredigd.
Met de bouw van het z.g Bergportaal wilde St. Servaas niet achterblijven
bij de moderne gotische bouwstijl die in Noord Frankrijk was onstaan.
[8]
|